Blog

De bal ligt bij de burger

Oosterbeek staat op z’n kop. Als je er naar kijkt, zou je bijna kunnen zeggen dat in het anders zo brave en keurige Oosterbeek een (bescheiden) volksopstand is uitgebroken. Wat is er aan de hand?

6 februari staat dit bericht de Hoog en Laag:

Een post erover op Facebook leidt tot een stroom van verblufte, verdrietige en boze reacties.  Zelfs op de markt vinden er voor de boekenkraam van Piet Aarts discussies plaats waar de vonken vanaf vliegen. “De grens is bereikt!”

Het dorpsplatform Oosterbeek pakt het op en organiseert op 7 maart een bijeenkomst in de recreatiezaal van de Molenberg. Die is op 56 mensen berekend maar die avond komen er 114 inwoners. De man die namens de opdrachtgever (de projectontwikkelaar) een toelichting wil geven op het ontwerp, krijgt in aanvang nauwelijks de ruimte om zijn verhaal te vertellen, omdat de emoties meteen hoog oplaaien. Toch is het al met al een hele goeie avond. Iedereen kan z’n zegje te doen, en de opmerkingen zijn van grote diversiteit. Wat mij opvalt is de expertise die aanwezig is bij inwoners, er is veel kennis vanuit allerlei invalshoeken. De projectontwikkelaar geeft aan het eind nog een toelichting vertelt wat er allemaal al is geprobeerd op deze locatie, en zegt open te staan voor input van inwoners.

Veel Oosterbekers hebben het idee, zeg maar liever de overtuiging, dat Oosterbeek geregeerd wordt door de macht van het geld en dat er weinig tot niet gekeken wordt naar of nieuwe gebouwen ook werkelijk passen in de oorspronkelijke stijl van dit dorp. De authenticiteit gaat verloren. Dat is de pijn en daar zit de emotie.

Gistermiddag zat ik aan een tafel waar dit het onderwerp van gesprek was, en iemand zei; “Maar dat is niet per definitie altijd waar, want heb je wel eens goed gekeken naar het Liberty house aan de Utrechtseweg. Dat is nou een voorbeeld van hoe het ook kan. Dit past bij wat er omheen staat, dit is echt in Oosterbeekse stijl.”

Hoe het ook zij, als het over het dorpshart van Oosterbeek gaat, kunnen we als bewoners niet gaan leunen en hopen op de welwillendheid van een projectontwikkelaar. Die zet waarschijnlijk in op 6 lagen, in de verwachting dat er dan toch minstens drie gaan overblijven. Waar moeten we dan onze hoop op vestigen? Op de gemeente? De raad moet binnenkort gaan stemmen over een wijziging in het bestemmingsplan, wat vooral over hoogte gaat waarschijnlijk. We hoeven niet bang te zijn dat dat ze vóór gaan stemmen, want deze gemeenteraad heeft lokale democratie hoog op de agenda gezet. Het zijn tenslotte volksvertegenwoordigers; dat betekent dat zij er voor ons zijn, en niet andersom.

Het punt is: en dan?

De gemeenteraad krijgt zometeen een lange lijst met opmerkingen, meningen en ideeën van inwoners. Wat moeten ze daar verder mee? De een wil een plein met platanen, de ander wil een kunstgalerie in het bestaande pand, deze wil een grand café, die maakt zich zorgen over de parkeergarage voor 32 auto’s; waar komt de ingang en wat doet dat voor het verkeer, en ga zo maar door.

Maar de gemeente kan toch een visie ontwikkelen op het dorpshart van Oosterbeek, zegt de burger dan. Maar die visie is er al, een hele mooie zelfs:  Ruimtelijke Visie 2025, raadsversie september (1)

Een centrum heeft een rustpunt nodig. Het Plein 1946 kan een rustpunt in het centrum worden, een mooi plein met ruimte voor horeca, waardoor het als hart voor bewoners en winkelend publiek fungeert. Een goede wandafwerking met detailhandel- en/of horecafuncties in de plint noodzakelijk.  (p.89)

Dat is an sich heel mooi verwoord, maar je kan er feitelijk alle kanten mee op.

Het punt dat ik wil maken is dat wij als inwoners zelf het voortouw kunnen nemen als het gaat over uitwerken van deze visie. Op een zodanige manier dat het ook echt handen en voeten krijgt. Dat je een lat krijgt waarlangs je alle ideeën die langskomen kunt leggen om te kijken of het past.

Een groot probleem waar wij als burgers mee kampen is het fenomeen van ‘aangeleerde hulpeloosheid’.  Het lijkt wel een soort van collectieve murwheid die je ook bij professionals in allerlei organisaties ziet.  Het verschijnsel waarbij een mens geleerd heeft dat hij geen invloed kan uitoefenen op de gebeurtenissen die hem overkomen. Nu is de situatie zo dat de overheid  luidt roept om participatie en initiatief van burgers, maar de burger achterover blijft  leunen omdat deze vastgeroest zit in de overtuiging dat het geen zin heeft om iets te ondernemen, omdat er toch niet geluisterd wordt, of vanuit de overtuiging dat de macht van het geld altijd wint, of wat dan ook. ‘De burger’ is bijna niet in beweging te krijgen.

Over macht van het geld gesproken; daar hoorde ik recent in een ander verband (sociaal domein) een wijze opmerking over. “Aan geld is geen gebrek in Nederland. Er is gebrek aan goede ideeën. Mensen beginnen meestal bij het tekort aan geld en dan komt de inhoud, maar het moet precies andersom.  Eerst het idee, dan de inhoud, en dan is er ook geld, dat voegt zich dan vanzelf omdat het idee goed is.”

Wat zou nu de volgende stap kunnen zijn?

Zoals gezegd is er veel kenniskapitaal bij de inwoners van Oosterbeek. Over allerlei invalshoeken die er bij de herinrichting/herbebouwing van deze plek spelen. Historie, verkeer, winkelgebied, toerisme, noem maar op. Waarom gaan we deze thema’s niet inventariseren en daar werkgroepen voor oprichten? Iedere werkgroep houdt zich een paar maanden bezig met ontwikkelen van een stukje visie op dat deelgebied, en voor de zomervakantie komt er een presentatie van al die groepen voor iedereen die het maar wil  horen. Dan kun je daaruit vervolgens samen een algehele visie destilleren.

Dan heb je een visie die bottom-up tot stand is gekomen en die echte handvatten geeft voor verdere ontwikkeling van het dorpshart.

De bal ligt bij de burger. Ik ben benieuwd of en hoe die gespeeld gaat worden!

 

 

5 gedachten over “De bal ligt bij de burger”

  1. Zou er niet een inventieve architect zijn, die met wat er nu staat een nieuw plan maakt? Met verschillende lagen bv voor expositieruimte, horeca, een open binnenplaats, een terras, een fontein, een piano binnen, een keuken waar workshops worden georganiseerd en vervolgens met iedereen wordt gegeten.
    Zo dat er steeds wat te doen is. Ook een info balie voor toeristen en bewoners….
    Er is vast nog meer te verzinnen, maar denken buiten de lijntjes binnen de ruimte van nu….

    • Ik zie helemaal voor me wat jij schetst, dat is nou een idee waar ik persoonlijk ook warm voor loop. Ik denk sowieso dat een link maken met toerisme strategisch gezien een hele goeie zet is. We hebben Stichting Veluwezoom, die willen de overload aan toeristen waar Amsterdam stapelmesjogge van wordt naar hier lokken, omdat hier zoveel moois te beleven valt. En ook de Airborne gaat een enorme boost krijgen, daar zijn miljoenen voor beschikbaar gesteld door de provincie. Dat wordt ‘de Airbornebeleving’. Wat gaan we die load aan toeristen aanbieden, toch minimaal zeker wel een infobalie midden in het dorp? Zie, en zo.. komen we er wel, waar we zijn willen. Ik moet trouwens meteen denken nu aan de huiskamer op station Arnhem, ken je die? Zo een mix van functies in dezelfde ruimte.

  2. Een supermooi idee Maaike! Ik ben voor ????
    Ruimte voor cultuur kan een prominentere plek innemen in een ‘kunstenaarsgemeente’.

  3. Ik zal een lijst bijhouden van de thema’s (kernwaarden?) die zich aandienen.
    Met daarbij de ideeën.

    -Horeca- Ontmoeting
    (‘huiskamer’, leestafel, ‘open keuken’/workshops koken/samen eten, open binnenplaats/ terras, fontein, livemuziek/piano)

    – Kunst en cultuur
    (exposities/workshops)

    -Historie

    -Architectuur

    -Toerisme
    (info en ‘beleving’)

    -Winkelgebied versterken (als ‘toegangspoort’ Weverstraat)
    (verkeerssituatie)

  4. Ik deel graag de input van Nico (een vriend en innovator uit Eindhoven), die ik per mail van hem kreeg naar aanleiding van dit blog.

    Ik ben zelf in contact gekomen met de Coöperatieve Samenleving.
    Misschien ook iets voor bij jou in de buurt?

    http://decooperatievesamenleving.nl

    Deze coöperatie ondersteunt lokale initiatieven om burgers weer in control te brengen.
    Op 1 januari 2021 wordt de omgevingswet van kracht.
    Dat is de 2.0 versie van de wet op de ruimtelijke ordening.

    Deze wet geeft de burger weer het recht om over zijn eigen omgeving te beslissen.

Een reactie plaatsen