Blog

Het bloed kruipt..

..waar het niet gaan kan. Ik kan toch niet anders dan weer inzoomen op Enschede. Midden jaren ’90, dezelfde tijd als het krantenknipsel uit het vorige blog. Het krantenknipsel gaat over welzijn, dit stuk hieronder gaat over onderhoud van de fysieke leefomgeving. Met een klein stukje welzijn daaraan vastgeplakt voor zover het over speeltoestellen in de wijk gaat.  Verder is er op dat moment nog geen enkele samenwerking op wijk/buurtniveau tussen instanties, gemeente, woningcorporatie en burgers.

Ik laat dit nu zien, omdat dit zo’n exemplarisch verhaal is. Dit kun je zo doorvertalen naar welzijn.

“Bij gemeentes was er op dat moment nauwelijks een besef dat men een product levert aan een klant.”  Staat daar. “Nu is er opeens een klant, die eisen stelt aan het product.”

Dit klopt niet, denk ik nu. Dat wil zeggen: de klant/burger kan wel iets eisen, hij mag er bij op en neer gaan springen of wat dan ook, maar hij heeft geen keuze dan het te doen met de gemeente waarin hij/zij woont. Dat is misschien wel de belangrijkste reden, dat er qua besturing nog zo weinig veranderd is.

Bovendien: de gemeentelijke overheid is van zichzelf van oudsher een bureaucratische organisatie. Bureaucratie wordt meestal heel negatief opgevat, maar als je gaat kijken naar de oorspronkelijke betekenis;

Een organisatiestructuur die gekenmerkt wordt door aan regels gebonden procedures, verantwoordelijkheden, hiërarchie en onpersoonlijke relaties. Het is de bij een rechtsstaat behorende ambtelijke organisatie. De ‘onpersoonlijke relatie’ moet het bevoordelen van familie en vrienden (nepotisme) door ambtenaren voorkomen.

Bureaucratie is uitgevonden door de overheid zou je kunnen zeggen, vast nog lang voor de industriële revolutie. De intentie daarvan was dat de overheid rechtvaardigheid moet kunnen garanderen.

Ambtenaren hebben hoe dan ook een enorm groot besef van lijntjes waartussen gekleurd moet worden. En o wee als je er buiten krast, dan komen er wetten en bezwaren aan te pas, dat kun je maar beter niet willen. “Mevrouw, meneer”, wordt er dan gezegd, “we zouden best anders willen, maar wij zijn gebonden aan wettelijke regels. En die bedenken wij niet zelf, die worden ons opgelegd door Den Haag.”  Dit zit ingebakken in de ambtelijke cultuur en dat maakt deze omslag naar een nieuwe manier van organiseren extra lastig.

Ondertussen (ter overdenking) is bijna iedere vraag die een WMO-loket krijgt een ‘maatwerkvraag’.  Iedere burger die een probleem heeft is weer net iets anders in zijn vraag dan de andere, heeft een unieke zorgvraag.  Een WMO-loket moet in staat zijn om per definitie maatwerk te leveren. Iedere gemeente in Nederland is op dit moment hiermee aan het worstelen. Zodra de vraag iets afwijkt van de standaardhokjes en procedures, stokt het. De veelbezongen transitie van de laatste jaren, vanaf het moment (1-1-2015) dat de budgetten voor Jeugdzorg en WMO  overgeheveld werden naar gemeentes, is nog lang geen feit.

(wordt vervolgd)

 

Bron foto:
Tussen bureacratie & choas; organisatieadvies aan de gemeente Enschede (fysiek beheer), 1996, Annette Schulte

1 gedachte over “Het bloed kruipt..”

  1. Leest Burgermeester Schaap jouw artikelen? Of zou zij ook anders willen, maar haar handen zijn gebonden aan….. wat hierboven staat, is ALLES waaraan ik zo de pesthekel heb… en ik denk niet dat ik daar de enige in ben.

Een reactie plaatsen