Blog

Radicaal anders kijken naar organiseren

Op het moment, 25 jaar geleden, dat ik na moet gaan denken over primaire processen, verandert mijn kijk op organiseren basaal en radicaal.

Wat je eigenlijk doet is de hele besturingsstructuur (de hark) die er boven en omheen hangt even ergens anders parkeren. Ook ondersteunende activiteiten/diensten: weg ermee, vooralsnog.  De bakker met zijn “ik bak brood” is natuurlijk een prachtig voorbeeld als illustratie. Maar voor de meeste mensen, en vooral als het op dienstverlening aankomt, is het een stuk moeilijker om zo kraakhelder het primaire proces te beschrijven.

Kijken naar het primaire proces van het bakken van een ei, is een oefening om nog scherper te kijken naar de primaire handelingen in dat proces.  Het breken van een ei is een primaire handeling, het pakken van de pan is een ondersteunende handeling. Je kunt zo kijken naar het schilderen van een deur, en ga zo maar door.

Ons wordt vervolgens geleerd dat je hele innovatieve vermogen staat of valt met de omschrijving van je primaire proces. De gasfabriek gaat failliet omdat haar primaire proces beschreven is als “Wij maken gaskachels”.  Een andere gasfabriek overleeft het wel omdat zij haar primaire proces als volgt definieert: “Wij maken warmtebronnen”. Ze stappen op tijd over naar vloerverwarming en daarna op zonnepanelen.

Heb je het primaire proces helder, dan sta je midden in de klei van waar je onderneming/organisatie in essentie over gaat.  Dit is waar bottom-up werken begint.

Ik begin te twijfelen of ik door zal gaan met schrijven over ‘de geschiedenis’.  Dit gegeven; wat bottom-up werken is, plaatst ons namelijk midden in de dynamiek die nu, op dit moment, in ‘het sociaal domein’ gaande is.  Niet alleen in de gemeente Renkum waar ik zelf woon en werk (als sociaal ondernemer), maar dit is waar alle gemeentes mee worstelen. “Hoe veranderen we dit nog steeds zo topdown starre systeem, waar alles opgedeeld is in schotten en lagen, waar de linkerhand niet weet wat de rechter doet bij wijze van spreken, in een levend organisme dat echt aangesloten is op de leefwereld en behoeften van burgers?  Hoe krijgen we meer inzicht in adequate inzet van middelen, waar ligt het ijkpunt, en waaraan we kunnen zien of we of het goede spoor zitten?  Wat is eigenlijk het ‘goede spoor??”

“Bottom-up gaan werken!” , roep ik voortdurend, maar ik ben er inmiddels achter dat daar heel veel misverstanden over zijn. Mensen knikken enthousiast, ja, bottom-up werken!  Je denkt dat ze weten wat dit betekent, maar dat is niet zo. Precies als het geval is met zelfsturende groepen. Dat gaat over precies hetzelfde, is hetzelfde.  Zelfsturing/zelforganisatie is per definitie bottom-up en is bovendien van zichzelf ook per definitie een lerende organisatie.  Sturing vindt dan altijd plaats vanuit het primaire proces. Het begin, ijkpunt en ook eindpunt ligt in de leefwereld van de burger, en niet in de ambtelijke burelen van een gemeentehuis.

Ja, ik geloof dat ik de geschiedenis laat voor wat die is, en overstap naar het NU.  Heb ik ook zin in!
Tenzij er iemand is die toch graag het verhaal over Enschede wil horen. Then speak now or forever hold your peace.

(wordt vervolgd)

 

 

 

 

1 gedachte over “Radicaal anders kijken naar organiseren”

Een reactie plaatsen